Historie van de Grote Kerk Den Haag
Datering
De Grote of St. Jacobskerk behoort met het Binnenhof tot
de oudste gebouwen van Den Haag. Vermoedelijk bestond er
al een houten kerk in de 13de eeuw. In 1335 spreken de bronnen
van de ‘grote kercke’, hetgeen duidt op een stenen godshuis.
Rond 1420 verrees de zeskantige toren. Aan het eind van
de 15de eeuw had de kerk zijn huidige omvang bereikt.
Katholieke periode
Tot de reformatie was de kerk in gebruik voor de katholieke
eredienst. Uit die periode dateren de twee nog resterende
gebrandschilderde ramen van de gebroeders Crabeth, de preekstoel
met zijn prachtig houtsnijwerk (beelden van de evangelisten)
en de wapenborden van de ridders van het Gulden Vlies aan
weerszijden van het schip. Na de kapittelbijeenkomst van
de orde in 1456 in Den Haag onder leiding van hertog Filips
de Goede lieten de ridders als dank voor de genoten gastvrijheid
hun wapenschilden in de kerk achter. Het bord van Filips
hangt apart aan een pilaar bij het hoogkoor. Na de grote
brand in 1539 werd de kerk in haar oude luister hersteld.
Voor de financiering werden de accijnzen op bier en wijn
verdubbeld en keizer Karel V en vele anderen schonken een
raam.
Beeldenstorm
Nauwelijks was de herbouw gereed of de beeldenstorm raasde
in 1566 door de kerk, die werd ontdaan van de aanwezige
beelden en de altaren. Ter compensatie mochten de gilden
de kerk tot de nok volhangen met wets- en wapenborden, die
nu grotendeels verdwenen zijn. Ook verschenen graf- en herdenkingsmonumenten,
zoals het grote monument van admiraal Jacob van Wassenaer-Obdam.
Onder de vele grafstenen is die van vader en zoon Constantijn
en Christiaan Huygens.
Orgels
Het Metzlerorgel (1971) behoort tot de mooiste nieuwe kerkorgels
in Nederland en wordt geregeld gebruikt voor orgelconcerten.
In een van de zijkapellen staat een fraai kabinetorgel uit
ca. 1760.bestond
Oranjes
De band met het vorstenhuis was altijd sterk. Vele Oranjes
zijn in de Grote Kerk gedoopt - onder wie koningin Beatrix
(1938) en prins Willem-Alexander (1967) - of in het huwelijk
getreden - onder wie koningin Wilhelmina en prins Hendrik
(1901), prinses Juliana en prins Bernhard (1937), prinses
Margriet en mr. Pieter van Vollenhoven (1967) en prins Constantijn
en Laurentien Brinkhorst (2001).
www.grotekerkdenhaag.nl
|
